Bizi Takip Edin
instagram
google
youtube
twitter
facebook
Deriner Barajı: ‘Fiyaskonun Harikası’
ÜRÜN ADI
Deriner Barajı: ‘Fiyaskonun Harikası’
ÜRÜN KODU
MARKA
FİYAT

Ürün Açıklaması

“Çoruh’u tarihe gömecek barajlardan biri daha bitiyor” başlıklı haberimizde yer alan Deriner Barajı ile ilgili Su Meclisi Yürütme Kurulu, basın açıklaması gönderdi.“Deriner Barajı: ‘Fiyaskonun Harikası’” başlıklı Su Meclisi basın açkılamasını olduğu gibi yayımlıyoruz.

“Artvin Deriner Barajı inşaatı ile ilgili olarak, inşaatın Discovery Channel televizyon kanalının ‘Mühendislik Harikaları’ adlı programında yer alacak olması nedeni ile son günlerde basında barajın ‘mühendislik harikası’ olduğu yönünde haberler yer almıştır.

Deriner Barajı inşaatı mühendislik teknikleri açısıdan önemli büyüklükler ve teknikler içererek, bu açıdan “mühendislik harikası” olarak nitelendirilebilir. Oysa; Deriner Barajı projesi sözkonusu olduğunda esas olarak anılması gereken husus, bu projenin kelimenin tam anlamıyla gerçek bir fiyasko olduğudur. Finansal ve çevresel etkileri açısıdan ülkemizde son yıllarda yapılan yatırımlar içinde ne başarısız sonuçlara sahip ve kelimenin tam anlamı ile bir ‘fiyaskodur.’ Yani ‘fiyaskonun harikası’dır.

Deriner Barajı neden bir fiyaskodur:
Finansal sonuçları açısıdan:

Deriner barajı dünyada hidrolik santrallar içinde üretilen en pahalı elektriği üretecektir. Baraj inşaatı DSİ’nin resmi verilerine göre 1998 yılında 711,4 milyon dolara mal olacak ve 2005 yılında bitecek şekilde ihale edilmiştir. Oysa yine DSİ’nin resmi verilerine göre, 2010 yılı haziran ayına kadar harcanan para 1,550 milyar doları bulmuştur. (http://www.derinerprojesi.com/news_detail.aspx?newsid=2&lan=tr)

Yine DSİ’nin resmi rakamlarına göre 2 milyar dolara bitecektir. (http://www.derinerprojesi.com/bilgi.aspx?sfid=2&lan=tr) Bu rakam da gerçekçi değildir ve proje kapsamında yapılan bir çok harcamayı içermemektedir. Yeniden yapılan Artvin-Erzurum yolu, Artvin-Şavşat Yolu, Viyadükler, Kamulaştırma giderleri ve en önemlisi yerinden yurdundan edilen binlerce kişinin yok olan hayatlarının bedeli bu maliyet içerisinde yoktur. Oluşan sosyal zararlarının maliyetleri bu maliyet içerisinde yoktur.

DSİ’nin 2006 yılı yatırım program teklifinde proje tutarı 2 milyar 686 milyon dolar olarak verilmiştir. Sayıştay tarafından yapılan incelemeye göre projenin toplam maliyetinin alınan krediler için yapılacak faiz geri ödemeleri hariç 3,2 milyar doları bulacağı öngörülmektedir.Yine projenin sosyal hayat ve ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin bedeli bu maliyet içerisinde yoktur.

Deriner Barajı tamamladığında şu andaki DSİ rakamlarına göre kW baŞına yapım maliyeti 4000 doları geçecek, yani DSİ’nin ortalama yapım maliyeti olan 1500 doların yaklasık üç katını bulacaktır. Dünyada kabul edilen yapım maliyetleri ise (2003 Invesment Outlook-IEA) 1900-2600 USD/kW civarındadır. Bu maliyet örneğin ülkemizde inşa edilmiş başka benzer teknolojiye sahip bir baraj BERKE barajında ise yarıdan daha az olup 1700 dolardır.

Sayıştay Başkanlığının düzenlediği ‘Deriner Barajı ve Hidroelektrik Santralı (HES) Projesi, Taslak Rapor, Temmuz 2009′ başlıklı rapora göre barajın yapımı beş yıl gecikmiş olup bu gecikmenin ödenen faizler vb nedenlerle yıllık maliyeti 200 milyon doları bulmaktadır.Ayrıca bu rapora göre, yapılan çeşitli üsülsüzlükler ve yanlış yatırımlar nedeni ile 2009 yılı fiyatları ile 461.3 milyon TL kaynak israfına yol açılmıştır.

Görüldüğü gibi, doğaya, sosyal dokuya, tarihi mirasa, insana verilen zararlar yanısıra ülke kaynakları heba edilmiş ve dünyanın en pahalı hidrolik elektrik enerjisi üretilecek şekilde, finansal açıdan da proje tam bir fiyasko olmuştur.

Sosyal yapı ve doğaya verilen zararlar açısıdan:

Baraj projesi ile binlerce yıllık yerleşim birimleri sular altında kalacak ve insanlar göç etmek zorunda kalacaktır. Zeytinlik (Sirya), Kalburlu (İşhabil) ve Oruçlu (Orçuk) köyleri tümüyle, başka köyler ise kısmen kamulaştırılmıştır. Buralarda yaşayan insanlar aldıkları üç beş kuruş kamulaştırma bedeli ile kaderleri ile başbaşa kalmış ve şehirlere savrularak hayatları darmadağın olmuştur.

Türkiye’deki baraj projelerinin idare merkezi DSİ’nin, emlak ve kamulaştırma dairesi başkanlığınca, 1994 tarihli toplantıda sunulan bildiride denmektedirki:

‘ Yer değişiminin insan sağlığı üzerine olan etkileri ülkemizde henüz bilinmeyen bir konudur. Ancak dünya çapında yapılan araştırmalar sonucu yer değişiminin dizanteri, sıtma, paraziter hastalıklara ve depresyonlara neden olduğu belirlenmiştir. Kesin kanıtlara dayanmamakla birlikte, şehirlerin yeni yerleşim alanlarında daha çok trafik kazasına maruz kalındığı ve yine daha çok iş kazası ile karşılaşılldığı öne sürülmektedir.’

Sosyal bilimciler ise insanların binlerce yıldır yaşadıkları yerden sürülmelerine “afet” diyor. Afeti “normal beklenti kalıplarından radikal sapma” diye tanımlıyorlar ve bir köyün yüz senelik yerini değiştirmenin de radikal bir sapma yani bir afet yarattığını kabul ediyorlar. Telaffuzu ne ülkeyi, ne yöreyi yönetenlerin hoşuna gitse de, Artvinlilerin başına gelen tam da budur ve bir afettir. Üstelik deprem, sel, heyelan gibi aniden gelen değil, yirmi yıldır üzerinde çalışılan bir projenin neden olduğu bir afettır bu. Ve, ‘Çoruh Havzası Gelişme Planı’ ve bu çerçevde Deriner Barajı da bütün büyük yatırımlar gibi, adeta ‘kamusal yarar’ nedeniyle dokunulmazlık taşıyor. Tarih, coğrafya, kültür mirası, insan yaşamları gibi kavramalar ise, o kamusal ulu yararın yanında “küçük yerel çıkarlar” kabilinden gözardı ediliyor ve böylece bu tür büyük baraj projelerinde, her yeni büyük yatırım, yeni ‘afet’ ler yaratmaya devam ediyor.
Sonuç olarak Deriner Projesi ekonomik ve çevresel etkileri ile gerçekten bir ‘fiyasko harikası’dır.
Deriner Barajı’nın ekonomik ve çevresel olumsuz etkilerinden ders alınmalıdır. Bu barajların yapımına karar veren ve yapımında rol üstlenen resmi ve özel mekanizmaların, yarattıkları fiziksel-maddi ve sosyal yıkımlar sebebiyle hukuki kovuşturmalara uğramaları ve yarattıkları bedellerin karşılığını ödemeleri gerekmektedir. Ülkemizin Yusufeli Barajı, Ilısu Barajı gibi yeni “afet” lere ve ‘fiyasko harika’larına ihtiyacı yoktur.”

ürünler ürünler ürünler ürünler
maviweb